| |
|
|
| 2012-06-05
|
|
بهرسڤهك بۆ رێڤهبهرييا گشتي يا وهبهرهێنانێ ل دهۆكێ |
هاوكار رهمهزان
پشتي من بابهتهكێ رهخنهيي ل سهر پروژهيێن ئاكنجيكرنێ نڤيساي د هژمارا (635) ل بهرپهرێ 13 يا روژناما (وار) دا، و د هژمارا 637 و ل برپهرێ 8 دا رێڤهبهرييا گشتييا وهبهرهێنانێ ل دهوكێ چهند تێبيني ل سهر وێ نڤيسينا من بهلاڤكرن، و من رونكرنێن وان ب سينگهكێ بهرفرهـ وهرگرتن و ئهڤه مافهكێ وان يێ سروشتييه. لێ گهلهك ژ وان تێبينيێن ڤێ رێڤهبهرييا بهرێز ل سهر بابهتێ من دياركرين جهێ سهرسورماني بوون بۆ من، لهورا من ئهڤ رونكرنه ل سهر بهرسڤا وان دياركرينه:
ل دهسپێكي دهمێ من ئهو بابهت نڤيساي مهرهما من شكاندنا چ لايهنان نهبوو، و ههر وهك ههوه دياركري من رهخنه ل هندهك لايهنێن سياسهتا حوكمهتێ د لايێ ئاكنجيكرنێدا گرتبوون و ئهڤ رهخنه گرتنا من يا ئاڤاكرنێ بوو كو ئێدي حوكمهتا مه و وهلاتيێ مه زێدهتر نهئێته ئيستسغلال كرن.
- ل دور خالا ئێكێ كو جهنابێ ههوه يێ بهرێز گوتييه (ل دووڤ ستاندارێن پێشڤهچونێ و گهشهپێدانێ ئيراق نه بويه وهلاتهكێ دهولهمهند وهك وهلاتێن ئهلمانيا، يابان، كهنهدا.... هێشتا ئاريشێن ئابووري ل ئيراقێ پرن و ژێرخانا ئابووري يا لاوازه و رێژهيا نهخوێندهواريێ گهلهكه و هێزا كارهبێ50% كێمتره و رێژهيهكا زور ژ خهلكێ ئيراقێ د بن هێلا ههژاريێ يه).
بهرێزان من بهحسێ ستاندارێن پێشڤهچونێ و گهشهپێدانێ نهكرييه، چونكه ئهگهر ئهم د پێشكهفتيباينه من ئهو بابهتێ رهخهنهيي نه دنڤيسا. ديسان من بهراوردييا مه ب يابان و ئهلمانييا نهكرييه، بهلكو من بهراوردييا مه ههر چ نهبيت ب چهندهها وهلاتێن دي يێن دهوروبهر و ههرێمي كرييه كو گهلهك ژ وان بودجهيا وان ژ يا مه كێمتره و رێژا خهلكێ وێ ژ يا مه پتره لێ ئهو ژ مه پێشكهفتيترن ههر چ نهبيت ژ لايێ گهشهپێدانێ و پێشڤهچونێ، ئانكو مهرج نينه ههر وهلاتهكێ دهولهمهند يێ پێشكهفتي بيت، و گهلهك وهلاتان ژ صفرێ خوه پێشخستيه، و ب دههان وهلاتێن ديژي ههنه گهلهك د دهولهمهندن لێ هێشتا ئهو كێماسيێن ههوه بهحس لێ كري دناڤدا ماينه، ژبهركو دهولهمهندييا وان بويه لهعنهت بو وان ههر ژ گهندهلييا سياسي و ئابووري و كارگێري ...
- د خالا دوێ يا پهرسڤا جهنابي ههوه دا كو ههوه داخاز ژمن كريه بو ههوه ديار بكهم كا ئهو چ قانوون و رێنمانه نههاتيينه بجهـ ئينان:
رێنمايا ژ ههمويێ مهزنتر يا نههاتييه بجهـ ئينان ئهوه كو چهندهها جاران د چاڤپێكهفتنێن رێڤهبهرێ رێڤهبهرييا ههوه بو روژنامهيا وار راگههاندييه كو نابيت چ وهبهرهێنهر بهايێ شوقا يان خانيان گرانتر لێ بكهن ژ وێ (دراسة الجدوى) ئهوا پێشكێشي ههوه كري،بو نمونه د راگههاندنهكێدا كو د هژماره 413 و ل بهرپهرێ 14 دا هاتبوو و دبێژيت( رێڤهبهرێ گشتيێ وهبهرهێنانێ ل دهوكێ دياردكهت كو چ وهبهرهێنهران ماف نينه بهايێن يهكهيێن ئاكنجيبونێ ل دووڤ حهزا خو گران بكهت و قانوونا وهبهرهێنانێ ژي ب روني ئهڤ چهنده ئاشكرا كرييه، ژ بهركو ل دهسپێكا پروژهي بها دئێنه دهستنيشانكرن و رێكهفتن دناڤبهرا رێڤهبهرييا مه و وهبهرهێنهري ل سهر وان بهايان دئێته كرن) و نوكه ئهم ههموو دزانين كو بهايێن ڤان شوقا ژ بهايين بازاري گرانتر لێ دهێن، ڤێجا نهبجهـ ئينان پا يا چهوايه.
- د خالا سێ يا بهرسڤا ههوهدا دبێژيت: كو نابيت يهكهيا ئاكنجيبونێ بهێته فروتن ههتا 10% ژێ نهئێته ئاڤاكرن، و هێشتا پتر ژ 80% ههنه و نههاتينه فروتن.
د راستيدا دبيت ئهڤه يان رێنمايێن ههوه يێن ڤێ دوماهيێ نه يان بجهئينانا رێنمايانه ل ڤێ دوماهيێ، چونكه بهري نوكه يهكهيێن چهندهها پروژان هاتينه فروتن و هێشتا ئهر ژي نههاتيه راستكرن، و ديسان چهندهها خهلك يێن كو هوون دبێژن گوتگوتكن چوينه هندهك ژ ڤان پروژان و هێشتا ئهو پروژن نههاتيه راگههاندن هاتينه فروتن و دێ داخوازێ ژ وي كهسي كهت كو ژ دهستێ دوێ بكريت و زێدهتر ژ 20 تا 30 هزار دولاران ژ بهايێ بو هاتييه دهست نيشانكرن بكريت و ب تايبهت ل وان پروژێن جهي وان يێ مهرغوب، و ئهگهر هێشتا هندهك پروژه مابن 80% ژێ نههاتبنه فروتن، ما كيش ههژاري 12 دهفتهرێن دولاري ههنه بكريت و دهولهمهند ژي تێر بون و تێرا خو كرين.
- ل دوماهييا بهرسڤا جهنابێ ههوه يێن بهرێزدا دبێژيت كو چ رێنما نينن بهايێ يهكهيێن ئاكنجيكرنێ دهستنيشان بكهت و بهاي فاكتهرێن خوه ههنه و ئهڤ چهنده ژ پرنسيپێن ئابوورينه (العرض و الطلب).
بهرێزان يان ئهز وهك ئابوورناس د پرنسيپێن ئابووري تێناگههم يان هوون وهك دهزگهههكێ ئابووري ڤان پرنسيپان تێناگههن. ژبهر كو ئهڤه ئێكهم جاره من گوهـ لێدبيت كو حوكمهت پالپشتييا پروژهيهكي بكهت ههر ژ ئهردێ ههروه بگره تا لێبورينا باجێ و پاشي ئهو پروژه بچيته ژێر (العرض و الطلب)، پا ئهو پالپشتييا حوكمهتێ بوچييه.قانوونا (العرض و الطلب) بو وان پروژانه يێن بازرگاني ئهوێن بازرگان ئهردي ل سهر كيستێ خوه بو خوه دكريت و باجا خوه ژي ددهت، نه بو پروژهيين وهبهرهێنانێنه. يا دوێ بو نهبونا چ رێنمايان بو دهست نيشانكرنا بهايين يهكێن ئاكنجيبوونێ، من ل سهري دياركرييه كو ههوه ب دهڤێ خوه گوتييه نابيت چ وهبهرهێنهر ڤان بهايان گران بكهن.فێجا نزانم باوهر ژ كيش داخويانيا جهنابێ ههوه بكهم.
|
|
|
|
|
|
|