| |
|
|
| 2012-04-16
|
|
نهزانينا پيرۆز 9-12 |
ئازاد دارتاش
د رۆژههلاتا ناڤين دا، تێكههلي لسهر بنهمايهكا تهندروست و ديمۆكراسي دروست نهبوويه و رێز ل هزر و پرۆژهكتێن جياواز ناهێته گرتن. لهوما دهڤهرا ههنێ ل رۆژئاڤا عهرهبي بگره، تا پاكستان و ئهفغانستانێ دهڤهرهكا قهيرانكي و ناسهقامگيره، ههڤركيێن ئاييني، مهزههبي، سياسي،جڤاكي، هزري، جهنگێن ناڤخۆيي، توندوتيژي، دهسهلاتێن ستهمكار، پێشێل كرنا مافێ مرۆڤ و ژنان، چينێن ستهمديد و نهبوونا يهكسانييا جڤاكي...هتد، نهمازه د ڤان بيست سالێن بۆري دا، نهخشهيا ڤێ دهڤهرا ستراتيژي د جيهانێ دا نخافتييه، ڤێ چهندێ ژي كارتێكرنهكا نيگهتيڤ بۆ سهر پرۆسهيا ئاشتيا جيهانێ ههبوويه.
ب گشتي دكارين بێژين كلتورێ پێدڤي ژ بۆ ئاڤاكرنا كيانێن ديمۆكراسي د ڤێ دهڤهرێ دا ، نه ب تنێ جهگير نهبوويه،بهلكو نها رهوتێ گاوهر كرنا ئهوێ دي بهێزتر بوويه. رهوتێ ههنێ خوه ب تنێ ب ئۆلدار و دروست دبينيت و خهلكێ دي ب گاوهر ل قهلهم ددهت و دبينيت كو ژ نافبرنا وان كارهكێ پيرۆز و جێبهجێكرنا ئيرادهيا يهزدانييه.
تا نها بنهمايێن مهعريفي و هزري يێن پێدڤي بۆ سهقامگيريا جڤاكي و بنياتنانا حوكمرانييهكا ديمۆكراسي بهرجهسته نهبوويه. ژبهركو ههر ئالييهك نزانيت سنۆرێن وێ ل كێڤه ب داوي دبيت و رێزێ ل سنۆرێن ئهوێ دي ناگريت و ديالۆگێ دگهل ئاليێ بهرامبهر ناكهت و دانپێدانێ ب رهوا بوونا ههبوونا وي ناكهت, بۆ نموونه هێزێن بناڤ مۆدێرن د ڤێ دهڤهرێ دا، بهرههڤ نين پێداچوونهكا رهخنهيي د گۆتارێن خوه دا بكهن، بهلكو مينا ههر رهوتهكێ توندرهو ب گۆتارهك رهها، وهك ههلگرێ راستييا رهها تێكههلي پرۆژهكتان دبيت و د خوازيت گشت لايهنێن دي ژ ناڤ ببهت و ههبوونا كۆمێن دي ب دياردهيهكا نارهوا و ب پيلانهك دهرهكي و مهترسيدار پێناسه دكهت.
رۆژئاڤا نهمازه ئهورۆپا، بۆ دهمێ سهدان سالايه ژ ڤێ ميتۆدا هزركرنێ رزگار بوونه، ب ديدهكا رهخنهگرانه كلتوورێ خوه خواندنه، نهمازه ئهنتلجنسيا جيهانا ههنێ شيايه كلتوورێ لێبۆردهيي و ههڤدو قهبوولكرنێ د هشێ خوه دا بهرجهسته بكهت.
ل سال 2004، د ديدارهكا تهلهفزيۆني دا، ناڤبهرا فهيلهسۆفێ ئهلماني (هابرماس) كو يهكه ژ رۆناكبيرێن مهزن كو بهرهڤانيێ ژ نرخ و بهايێن مۆدێرنێته دكر و كاردينال راتسنگر كو زانايهكێ مهزنێ ئۆلا كريستيانايه، ههر دو كهساتيێن جياواز كو ههر يهك ژوانا نوونهراتييا پرۆژهيهكا جياواز دكهت، هابرماس دبينيت دياردهك رهوايه كو كۆمێن ئاييني ههبن و پرۆژهكتێ وان ژي پێدڤييه ب ئازادي دهربڕينێ ژ خوه بكهت و د ناخێ وێ دا رێژهيهكا راستيێ ههيه، هابرماس وهكو ههلگرێ پهيامهك پۆست مودێرنێته دبينيت قهيرانا مودێرنێته ئهو بوويه كو نهشيايه ههمبێزا جياوازيان بكهت و دانپێدانێ ب دابهش بوونا راستيان د ناڤبهرا كۆمهكا بن نههاتي ژ پرۆژهكتان دا بدهت.
لهوما وهك رۆناكبيرهكێ مهزن ب ديدهكا مهعريفي و رهخنهگرانه گوتارا مودێرنێته دخوينيت و دبينيت ئهڤ گۆتاره نهشيايه ب دروستي پلاتفۆرما جياوازيان ببينيت، ههر ژبهر ڤێ يهكێ ههڤريشي قهيرانێن مهزن و وێرانكار دببيت و سهرههلدانا هزرا فاشيزم و ديكتاتۆران ژ بهرههمێن هزرا مودێرنێته بوونه. ل بهرامبهر ژي، كاردينال راتسنگر كو نها پۆستێ بابايهتيي وهرگرتيه،دانێ ب وێ چهندێ ددهت كو ههبوونا خويندنێن جياواز دياردهيهكا سروشتي و پێدڤييه و نابيت تێكستێن ئاييني وهك تشتهكێ نهلڤ بهێنه ديتن، بهلكو پێدڤييه تێكستا ئاييني ل پهي دانێن نوو و روحا سهردهمي سهرهدهري دگهل بهێته كرن.
سازييا ئاييني و رهوتێ پۆست مۆدێرنێته بڤي رهنگي سهرهدهريێ دگهل ههڤدو دكهن، ههردو ئالي ههڤدو قهبوول دكهن و پێداچوونێن رهخنهيي لسهر گۆتارا خوه قهبوول دكهن، لهوما شيانه جڤاكێن خوه ژ مهترسيا دوبهرهكي و قهيرانێن سياسي بپارێزن.
|
|
|
|
|
|
|