| |
|
|
| 2012-04-11
|
|
فێرخوازێن ئامادهيي د ناڤبهرا كرنا ئهزموونان و دهرێخستنا رهگهزنامهيێن ئيراقي دا |
ريپۆرتاژ: ڤهوژێر
د رۆژێن كێمێن بۆري دا، تهڤ خويندكارێن شهشێ ئامادهيي، ژ نشكان ڤه ژ لايێ كارگێريێن خواندنگههێن وان ڤه هاتن ئاگههدار كرن كو د ههياما چهند رۆژهكێن كێم دا، ههچيێ رهگهزنامهيا ئيراقي نههئينت، دبيت ئهو دێ ژ ئهزموونێن وهزاري بێبههر ببيت. ئهڤ ئاگههدارييه بوويه سهدهمێ وێ چهندێ كو گهلهك خويندكار ئهزموونێن خۆ يێن كورسي بهێلن و بچن بكهڤنه د ناڤ سرا و قهرهبالغا چێكرنا رهگهزنامهيێن ئيراقي دا. ژ بۆ پتر رۆنكرنا ڤێ كێشهيا نوكه خويندكارێن شهشێ ئامادهيي تێدا، مه ب فهر ديت قهستا بارهگايێ رێڤهبهرييا بارێ رهگهزنامهيا شارستاني ل دهۆكێ بكهين و رهوشا خويندكاران و سهميانێن وان و خهلكهكێ دي، دگهل ئهفسهر و پۆليسێن ڤێ رێڤهبهريێ ژ نێزيك ببينين. پشتي مه قهرهبالغهكا مهزن و زێدهي هێزا پلهدار و فهرمانبهرێن ڤێ رێڤهبهريێ ديتي كو ئهنجامێ زێده هاتنا خويندكاران و سهميانێن وان، ئێدي ماملهيێن گهلهكا ژ وان پاشدئێخستنه رۆژێن دي و بياڤێ ب رێڤهبرنێ نهبوو. بهرامبهر نيشانێن بێزاريێ و تۆرهيێ ل ناڤچاڤێن خوينكاران و سهميانێن وان ددياربوون. ههر ل دۆر ڤى بابهتى مه ئهڤ بۆچوونێن خوارێ وهرگرتينه.
سهبارهت ڤێ كێشهيێ، سهميانێ خويندكارهكي، ب ناڤێ (سهديق حسێن) ل دۆر كێشهيێن بۆ وان ژ ڤێ قهرهبالغێ پهيدا دبن ئهڤ چهنده گۆت: “دڤيا پهروهردهيێ ئاگههدارييا رێڤهبهرييا رهگهزنامهيێ كربايه و ههڤكاري دگهل كربا دا كار دورست ب رێڤه چووبايه. ئهنجامێ ڤێ رۆتينێ نوكه ب هزاران خويندكار لڤێره كۆمبووينه و قهرهبالغهكا مهزنه و ههموويان كارێن خوه هێلاينه و ژيانا گشتي تێكدايه، ئهڤهژي ههموو دزڤريته وێ چهندێ كو پلان و ههڤكاري نينه.“
ههروهسا وهلاتييهكي دي ب ناڤێ (دلزار حاجي) ژ دهڤهرا سێمێل دۆر ئهگهرێ بێزاربوونا خوه دبێژيت: “سێ رۆژه ئهز دگهل خێزانێ خوه دهێم و ب دووماهي نههاتيمه. هيڤييه هاريكارييا مه پتر بهێت كرن دا ئهڤ قهرهبالغا مهزن ل ڤارا نهمينيت. “
وهلاتييهكێ دي ژ دهڤهرا شێخان هاتبوو ب ناڤێ (عادل سالح) گۆت: “ژبهر كو مالباتا خێزانا من رهگهزنامهيێن مووسلێ نينه ئهز ههوجهي ڤێره بوويمه. ئهڤه سێ رۆژه ئهز دهێم و بێ فايدهيه. دخوازم، پتر هاريكارييا خويندكاران بهێت كرن، ژ بهر كو تاقيكرن ههنه و دێ ژێ چن. “
ههر سهبارهت ڤێ ئاريشهيێ خهلكێ گوندێ ئێتيتێ، (عهلي حسێن) كو ئهڤه چوار جارانه بهرهڤ ڤێ رێڤهبهريێ دهێت و هێشتا ب دووماهى نههاتييه، دبێژيت: “ ئهڤه چار رۆژه ئهز دهستووريێ وهردگرم و دگهل كچا خوه دهێمه ڤێره. كچا من ژي دهستووري وهرگرتييه و دو تاقيكرن ههبوون. ب ئێكي ژي كهڤتييه. ئهز باوهر ناكهم ئهڤرۆ ژي تهمام ببين. “
مه ب فهر زاني بۆچوونا رێڤهبهرييا بارێ رهگهزنامهيا شارستاني _دهۆك، پێشكار (ئيبراهيم عهگيد سهديق) ل دۆر ئهگهرێن پهيدابوونا ڤێ قهرهبالغێ و ئهو بهرنامهيێ نهرێكخستى بۆ خويندكارێن ئامادهيى هاتييه دانان، ل پێشيێ ئهڤ چهنده گۆت: “رێڤهبهرييا وان بهرۆڤاژي سالێن دي، ئهڤ ساله د دهمهكێ كورت دا، ب رێكا تهلهفۆنێ هاتينه ئاگههداركرن كو دێ ب كارێ چێكرنا رهگهزنامهيێن ئيراقي بۆ خويندكارێن شهشێ ئامادهيي د ماوهيێ سێ رۆژان دا رابن“.
ناڤبري پێڤه چوو و گۆت: “سالێن چوويى، بهري 15-20 رۆژهكان ئهم دهاتينه ئاگههداركرن و مه باش ئامادهييا خوه دكر، نوكه بهرێ خويندكارێن پارێزگهها دهۆكێ ههموويان كهتييه ڤێره و بارێ مه گهلهك گران كرييه، ههر چهنده ئهفسهر و پۆليسێن مه خهمساري نهكرييه. زێدهي دهواما خوه يا فهرمي ژي كار دكهن، لێ شيانێن ئاڤاهيێ مه هنده ب زۆري 400-500 كهسهكان رادگريت. ل رۆژا پێنج شهمبي، سهرهرايي بارێ مه يێ گران ئهم شياين بۆ جارا ئێكێ 970 ماملێن خويندكاران برێڤهبهين. ئهڤه ب تنێ جارهكێ مه وه كرييه و ديسا 1080 مامله پار مه برێڤهبرينه. ل ڤێره خوه مه ميلاك ژي ههبيت جهـ نينه، دوسێ هزار رهگهزنامهيان د سێ رۆژان دا خلاس بكهين. ههر چهنده هندي ژ مه بهێت ئهم كهسێ نازڤڕێنين، لێ شيانێن مه ههر ئهڤه نه. “
سهبارهت ديتنا ميكانزمهكێ بۆ ساناهي ئێخستنا كارێ چێكرنا رهگهزنامهيێن ئيراقي بۆ خويندكارێن مه، رێڤهبهرێ رێڤهبهرييا بارێ شارستاني ل دهۆكێ گۆت: “دڤيا پهروهردهيێ بۆ ڤي كاري سيستهمهك دانابا و ههڤكارييهك دگهل مه كربايه كو وهجبه وهجبه خويندكار هنارتبانه دا قهرهبالغ پهيدا نهبايه و رێكوپێك ژي دا ب رێڤه چيت و دا ئهم ههردو لايهن گههينه وي ئهنجامي كو خزمهتهكا جوان پێشكێشي خهلكێ خوه بكهين، بێي سهرێ مه و وان ب ئێشيت. ژ بهر كو پهروهرده خودانا خويندكارانه، دڤيا ئهو بزانت چهند قوتابي ههنه؟ چهند پێدڤي رهگهزنامهييێن ئيراقينه؟ دێ چهوا ميكانيزما پارڤهكرنا خويندكاران دانت؟ دا كو ههرۆژ هندهكان ل دووڤ سيستهمهك رێكوپێك بۆ مه بهنێرن دا كو ئهڤ قهرهبالغ ههموو پهيدا نهبايه. خوه ههكه نههاتبانه ژي ب كێمي تهلهفۆنهك كربايه، دا ئهم پتر د ههڤدو گههين و دا كار گهلهك باشتر ب رێڤه چيت“. سهبارهت هنارتنا تيمێن كاري، وهك جاران بۆ خواندنگههان ژ بۆ چارهكرنا كێشهيا قهرهبالغێ ناڤبري وهها بهرسڤ دا: “راسته ژ باشيێن ڤێ رێكێ كاري ب ساناهي دكت كو خويندكار زهحمهتێ نابهت و رهگهزنامهيا خوه وهردگريت. لێ خرابێن وێ پترن، ژ بهر كو بهري چهند سالان گهلهك كێشه ل سهر پێزانينێن وهلاتي بۆ مه پهيدابووينه. ئهڤ كێشهيه ژي پتر پهيوهندي ب تهزويرێڤه ههبوويه. لێ دهمێ قوتابي دهێنه ڤێره، مه سيستهمهك سهردهمانه ههيه كو ب رێكا كۆمپيۆتهري، ههموو ب تۆرا گشتيڤه دهێنه گرێدان، ههر ئێكي تو ژمارا وي لێ بدهي، ههموو پێزانينێن دهستپێكي ديار دبن و كهس نهشێت شاشييهكێ بێختێ. ژ بهر هندێ ئهم كۆنترۆلێ ل سهر كارێ خوه دكهين كو ئهڤ قهرهبالغه كێمڤه ببيت. ديسا مه دهزگههێن لقان ژي ل هندهك دهڤهرێن وهك زاخۆ، ئامێديێ و ئاكرێ ڤهكرنه و ل دووڤ شيانێن مه ههين كار يێ ب رێڤه دچيت“.
سهبارهت ئاڤاكرنا ئاڤاهييهك ههڤچهرخ و مهزنتر ناڤبري ب بێهيڤيياتي بهرسڤا مه دا و گۆت: “من باوهري نينه ئاڤاهييهك نوو بۆ مه بهێته ئاڤا كرن. ئهڤه چار ساله ئهم ل هيڤيێ نه و هێشتا چ تشتێ مسۆگهر نينه. “
پاشي مه خوه گههانده رێڤهبهرێ پهروهردهيا دهڤهردارييا دهۆكێ، (وهيسي سلێمان عهلي) سهبارهت نهبوونا ههڤكاريێ دگهل رێڤهبهرييا رهگهزنامهيا بوارێ شارستاني و بهرسڤا دايي: “ههتا نوكه چ داخوازي ژ مه نههاتينه كرن سهبارهت دروستكرنا رهگهزنامهيێن ئيراقي بۆ قوتابيێن پۆلا شهشێ ئامادهيي. ههر دهمهكێ داخوازي ژ مه هاته كرن، ئهم دئامادهينه دگهل ههر دهزگهههكێ حوكمهتا ههرێمێ ههڤكاريێ بكهين، پێخهمهت ساناهيكرنا كاري و خزمهتكرنا خويندكارێن خوه يێن خوهشتڤي. ئهڤه ئهركێ مهيه و ئهم ئامادهينه بۆ ههر ههڤكارييهكا د خزمهتا گشتي دابت. “
|
|
|
|
|
|
|