| |
|
|
| 2012-04-09
|
|
قهيرهبوونا كچێ و پێشگوهخستنا ڤێ ئاڕێشهيێ...قهيرهبوون ئێك ژ نهخوشييانه |
رابۆرت: هێلين كوردي
قهيرهبوون ئێك ژ نهخوشييانه د ناڤ جڤاكێ مه دا، وهسا خويادكهت هێدي هێدي يا بهرهف زێدهبوونێ ڤهدجيت، لێ ل دووفجۆن و جارهسهركرن و گرنگيپێدانا ئهڤێ ئاريشهيێ و نهخوشيێ گهلهك ياكێمه! ئهرێ بوچ تا نوكه ج جارهسهريێن دروست بو ئهڤێ چهندێ نههاتينه دياركرن؟ ئهرێ د ژيێ چهندي دا ئهف ناڤێ قهيرهبوونێ دكهفيته ل سهر؟ ئهرێ جارهسهري و ئهگهرێن قهيرهبوونێ چنه؟ ئهرێ بوچ گرنگي بڤي بابهتي ناهێتهدان ههر وهكو ههر بابهتهكێ دي، ئهرێ ئهو مافي هاتيه بهحسكرن ب مافێ ژنێ، ئهف مافه ژ ژنێن قهيره گرتييه؟ گهلهكا گرنگه لڤينهكا باش و دووفجۆنهكا دروست لدور ئهڤي بابهتي بهێتهكرن، داكو بگههيته جارهسهرييهكێ داكو ئهو كجێن قهيرهبووين ژيانا خۆ بخوشي ببهنه سهري وهكو ههر ژنهكا دي يا شويكري .
*مامۆستايا زانكۆيێ : سهميا سهعيد خالد ئامێدي دبێژيت :
دياردا قهيرهبوونێ ديارداكا جڤاكييه ل جڤاكێ مه يێ كوردي وهكو ههر جڤاكهكي ههيه، بهلێ ب رێژهكا گهلهكا كێم چ ل گوندهكي يانژي ل باژێرهكي با، و ئهو كهسێ قهيره چ كچ و چ كور با ئهون يێن ژيێ وان دهربازبووي ژ ژيێ جڤاكي دهستنيشانكري، كو دڤێت كچ شوي بكهت و ئهگهر ژێ دهربازبوو ڤي ناڤي د دانهسهر و ژيێ دهستنيشانكري ل ههر جڤاكهكي بو يێ دي جودايه، ههروهسا ل گوند و باژێران ژي يێ جودايه، چێدبيت ل گوندان دهمێ كچ ژ 20 ساليێ دهربازدبيت ناڤێ قهيرهبوونێ دانه سهر، بهلێ ل باژێران ژ 30 ساليێ دهنه نياسين كو قهيرهبوونه و ل هندهك باژێران ههتا 35 ساليێ ژنوي ڤي ناڤي ددانهسهر كچا نه شويكري، ئهڤ چهنده ههر وهسا بو كوران ژي دهێته دانان بهلێ بو كچان پتر، بهلكو ئهڤ چهنده ب دهمێ شيانێن مێينيێ ڤه دگرێداينه چمكي ئهڤ دهمه بو ژنێ يێ دهستنيشانكريه ههتا 45 ساليێ و دێ ژ عزران راوهستيت، ئێدي نهشێت زارۆكان بينيت، بهرۆڤاژي ڤێ چهندێ زهلام ههمي ژيێ دشێت، لاوازيهك ل دهف پهيدا دبيت بهلێ ل ژيهكێ درهنگ وهكي 65- ساليێ و بو سهري، بهلێ بو ژنێ ئهگهر چارهسهري ژي ههبيت وهكو بهردهوامبوونا ديتنا عزران بهلي چێكرنا زارۆكان نابيت چمكي مهترسي ل سهر زارۆكي و دايكێ ههيه، گهلهك كيم ژن بشێت زارۆكا چێكهت چمكي چێدبيت زاروك يێ دروست نهبيت .ل جڤاكێ كوردي ئهڤ كهسێن قهيره گهلهك دبهرنياسبوون! بهلێ پشتي چهندين گوهۆرين بسهر جڤاكێ مه دا هاتين و بهرهڤ شارستانيهتێ ڤه چووي و شێوازێ ژيانا مروڤێ كورد و خێزانا كورد گهلهك هاته گوهۆرين و ئهڤ گوهۆرينه گهلهك جاران ب رهنگێ دهربرينا هزرو بيران و چاوانيا تێركرنا پێدڤيێن مروڤي ڤه بوو .
كجهك د ژيێ (34) ساليێ دا بناڤێ ( م ، ق ) دبێژيت :
سـێ تا چار كهسان تا نوكه يێ دهاتين و ئهز يا خاستيم، لێ ژبهر وێ شهرما دهرووني من نهرازيبوونا خو بۆ وان دياردكر، ژ لايهكێ ديڤه هندهك كهس نها وهسا هزردكهن ههلبژارتنا ههڤژينێ و ژيانا وێ بتنێ يا ل سهر جوانييا روخساريڤه د راوستيت و ئاڤادبيت، و هند ل دويف رهوشتێ جوان و باش ناچن.
دايكهك بناڤێ ( ص . س ) دبێژيت: دا گهلهك باشتربيت ئهگهر جڤاكێ مه ل سهر وي رهوشتي با كا چهوا مالا كوڕي هند مافي ددهنه كوڕي بو لێگهريانا ههڤژينهكێ و هاريكاريێ دگهل دا دكهن، دا يا باش بيت گرنگي بڤي رهنگي بيچهك دا با كچێ ژيك بێ كو شهرمهكا نهدروست لدهف خۆ دروست بكهن .
* زور يا گرنگه مافێ كچا قهيره ژي نههێته خوارن بلا بهرێخوبدهينه ئاريشهيێن بڤي رهنگي جارهسهربكهين و ل سهر براوستين، بلا پتر لڤين و گرنگي و خهمخوري بو ئهڤێ چهندێ بهێتهدان، ژلايهكێ ديڤه دبينم هندهك ئهگهرێن گرنگ يێن ههين يا پێدڤييه هزر لێ بكهين و بهێته گۆتن وهكو :
* كچ خواندنا خو و باوهرناما كوڕي نهكهته ئهگهر و بهرۆڤاژي دهمي كهسهك دچيته خوازگينيێن كچهكێ بلا كچ نهبيژيت من خواندناخو بداوي نهئينايه، ياخود بيژيته كوڕي ته چ باوهرنامه نينن و كوڕ ژي ئهگهريێ ب باوهرنامهبيت بلا بهرێخو نهدهته وێ كچێ ئهڤا بتنێ خودان باوهرنامه، ياخود بلا ههردو رهگهز بهرێخوبدهنه وي تشتي نههيته كڕين ب پارهي وهكو رهوشت و دينداريێ چنكو تهڤ خيزان بڤان ههردوخالان ئاڤادبيت و بههڤدو دلشاد دبن .
* ئينــانا ژنێ ژ ژئيكێ پتر
ئهڤه گرنگترين پينگاڤه ژبو جارهسهر كرنا قهيرهبوونا كچێ لێ ل فيرێ زور كچ ههنه رازي نابن ل سهر ههوي شوي بكهن، لێ ل ڤێرێ وهك ئاموژگارييهك بو تهڤ خويشكا كو بتنێ بهرێخوبدهنه دينداريێ و رهوشتێ وي، چنكو خو ئهگهر يێ ب ژن ژي بيت چنكو ئهگهر يێ باشبيت و دينداربيت چ پێنهڤێت دێ يهكسانيي ئيخيته دنافبهرا ههڤژينان دا .
* خواستنا نهختي و گهلهك زێران يان ههر تشتهكێ ل دويڤ شيانێن كوڕي نهبيت
خواستنا نهختي و گهلهك زێرا وهل كوڕي دكهت نهشيت زوي ب زوي ژنێ بخوازيت .
*دهمێ كوڕ ژنێ دئينيت دي كچهكا ژخو بجووكتر ئينيت ب چهند سالان و وێ كچێ نائينيت ئهڤا د ژيێ وي دا يان نيزيكي ژيێ وي بيت، لڤي دهمي دي قهيرهبوون پهيدابيت .
* زوي ژنئينان
نهبهس كج زوي شوي دكهت بهلكو ئهف ديارده يال دهف ههر دو رهگهزان ههي، بديتنا من ئهڤه ژي ئێكه ژ ئهگهرێن قهيرهبوونێ، زور كچان زوي و د ژيهكێ بجووك دا يا شويكري ژخوشي يا كچينيێ و خواندنا قوتابخانێ و پاشهرۆژهكێ يا دووركهفتي، پاش نهشيايه وهكو ژنهكا پتر تێكههشتي و زانا و بدروستي گههشتي سهرهدهريێ دگهل ژيانا خويا ههڤژينيێ دابكهت، ل داوييي يابوويه ئهگهرێ بهردانێ و ل پشتي دهێته بهردان دمينيت زوي ب زوي رسقێ وێ ناهێت دمينيت و قهيره دبيت .
* چهوا كچ د بريارا شويكرنا خودا يا ئازادبيت ؟
چ كيماسي نينه ئهگهر كچ ههڤژينهكي بۆ خۆ بههلبژێريت ل سهر رێكهكا دروست و حهلال و پاش مالا خۆ پێ ئاگههداربكهت و كهسوكارێن مالا وێ د هاريكاربن دكهل دا و بدهنه وي، لێ گهلهك كچ ههنه د رهوشتێ خو دا يا شهرمينه لێ بو تشتێ دخێري دا بيت پيدڤي شهرمينيێ ناكهت، ئهگهر برێكهكێ بگههينيته مالا خۆ و بێژيته وي يا ژێ بستههبيت، برا و باب و مالا وێ ههمي بلا د هاريكاربن دكهل دا چ كيماسي نابيت ئهگهر بو وێ كچێ كوڕهكي باش ژ ههژي وێ ببينن و بيژنه كوڕي و پاش بدهنێ .
* كيمكرنا داخوازييا و مهرجێن نه دگرنگ
وهكو كرنا دههواتێ ل هولهكا مهزن و ههيڤا هنگڤيني و زور داخازيێن دي يێن نه دگرنگ
.
* پهيڤهك بو ههر كچهكێ و كوڕهكي: چ جار ژيانا ههڤژينيێ نهخوش نابيت و ئاستهنك نابن، لێ بمهرجهكي ئهگهر ههلبژارتنا ههڤژينيێ ل سهر شهنگستهكێ دروست بيت، ئانكو ئهگهر كهسهك هات و هوين خاستن بهرێخوبدهنه رهوشت و دينداريا وي ئهگهر خويێ خودان ههڤژين ژي بيت، چنكو بتنێ ئهو ههردوو ساخلهت چجار ناهێنه كڕين و چ ساخلهت ژ وان گرنكتر و د سهرهكي نينن ژبو پێكئينانا خێزانهكا بهختهوهر . |
|
|
|
|
|
|