ههتا بهری سالا 1981 خهلكێ مالیزیا
ل دارستانا د ژیان و د چاندنا لاستیكی
و موز و ئهنهناس و گرتنا ماسیادا
كار دكرن.. و ناڤنجیێ داهاتێ كهسی
كێمتر ژ 1000 دولارا بوو د سالێدا ،
تا خودێ منهت ل وان كری ب زهلامهكی
ب ناڤێ (مههاتیر موحهمهد) ئهو بچووكێ
9 برا بوو، بابێ وان ماموستایێ سهرهتایی
بوو و موچێ وی تێرا بجهئینانا خهونا
كورێ وی (مههاتیری) نه دكر بو كرینا
پایسكلهكێ دا پێ بچیته قوتابخانا
دواناڤنجی.. (مههاتیری) موز د فروشتن
تا خهونا خوه بجهـ ئینای، و ل
كولیژا پزشكی ل سنگافوره خواند، بو
سهروكێ ئێكهتیا قوتابیێن موسلمان بهری
ل سالا 1953 دهربچیت.. و وهك نوژدار
ل دهڤ حوكمهتا ئینگلیز یا داگیركهر
كار كر تا سهربهخویا مالیزیا ل
سالا 1957. پاشی كلینیكا خو یا تایبهت
ڤهكر و نیڤا دهمێ خوه تهرخانكر بو
ههژاران بێ بهرامبهر، پاشی ل سالا
1964 بو ئهندامهتییا چڤاتا گهل
هاته ههلبژارتن، پشتی پێنج سالان
كورسیكا خوه ژ دهست دا و ل سالا
1970 پرتوكهك ل سهر پاشهروژا
ئابووری یا مالیزیا نڤیسا. ل سالا
1975 بو وهزیرێ خواندنا بلند، پاشی
هاریكارێ سهروك وهزیران ل سالا
1978، پاشی بو سهروك وهزیر ل سالا
1981، و ل ڤێرێ رێنسانسا گشتی دهستپێبكهت.
ئهرێ نوژدارێ مالیزی چ كر:
ئێك: نهخشهك بو پاشهروژا مالیزیا
دروست كر و تێدا ئارمانج و دهرئهنجام
دهست نیشان كرن ئهوێن پێتڤیه د 10
سالاندا بگههنێ.. و د20 سالاندا.. تا
سالا 2020!!
دو: بریار دا خواندن و ڤهكولینا
زانستی ببنه پله ئێك، لهورا بهشهكێ
مهزن یێ بودجا دهولهتێ تهرخانكر
بو راهێنان و بهرههڤكرنا پیشهیی..
و پهروهرده وفێركرنێ و نههێلانا
نهخوێندهواریێ.. و فێربونا زمانێ
ئێنگلیزی.. دیسان ب دههان هزار
قوتابی هنارتنه دهرڤهی وهلاتی بو
خواندنێ ل باشترین زانكویێن جیهانی..
- نهك دهسپێكی بو لهشكهری بیت و
ئهو نه د حالهتێ شهریدا یان كهف
لێكرنێدا؟ دیسان نه مهزاختنێن زێده
ل سهر دروستكرنا قهسرا و ئاڤاهیێن
حكومی و تازیا و دیاریا...؟
سێ: ب روهنی پلان و ستراتیجیهتا خو
بو مللهتی دا دیاركرن، و ئهو ل سهر
سیستهمێ ژمێریاری ئاگههدار كرن ئهوێ
ل سهر بنیاتێ خهلاتكرن و سزادانێ
هاتیه دانان ژ بو گههشتنا رێنسانسا
گشتی. خهلكی باوهر ژێ كر و ل دووڤ
وی چون دا ل كهرتێ چاندنێ دهست
پێبكهن.. ل ههردوو سالێن ئێكێ دو
ملیون دارقهسپێن زهیتێ چاندن، ب ڤێ
چهندێ مالیزیا بو وهلاتێ ئێكێ ل
جیهانێ ب بهرههمئینان و هنارتنا ڤی
جورێ زهیتێ!
- ل كهرتێ گهشتوگوزاری.. بریار دا
كو ئارمانجا وان بو 10 سالان 20 ملیار
دولار بهێن ل شوونا 900 ملیون دولارا
ل سالا 1981، و نوكه گههشتیه 33
ملیار دولاران د سالێدا.. و دا ئهڤ
چهنده بدهستڤه بهێت، ههموو سهربازگههێن
ژاپونی ئهوێن ل سهردهمێ شهرێ
جیهانی یێ دوێ هاتینه دانان گوهارتن
بو دهڤهرێن گوزاری و ههموو چالاكیێن
گوزاری و وهرزشی و رهوشهنبیری تێدا
پهیداكرن، و مالیزیا بو سهنتهرهكێ
جیهانی یێ وهرزشا ترومبێلا و ههسپا
و یاریێن ئاڤێ و....
- ل كهرتێ پیشهسازی.. ل سالا 1996
پێنگاڤهكا مهزن هاته هاڤێتن و ب
رێژا 46% زێدهتر ژ سالا پێشتر.
- ل چالاكییا دارایی.. ههموو دهرگههـ
ب رێنومایێن روهن هاتنه ڤهكرن ههمبهر
وهبهرهێنانێن بیانی و نافخویی، و
قهبارێ پێكگوهوركێن دارایی یێن
روژانه گههشتنه دو هزار ملیون
دولاران.
- مهزنترین زانكویا ئیسلامی ل جیهانێ
دامهزراند، دیسان پایتهختهكێ نوو
یێ كارگێری دامهزراند ل تهنشت پایتهختێ
بازرگانی (كوالالمبور) ئهوێ نوكه دو
ملیون كهس لێ د ژین، لێ وان پلان
دانایه ل سالا 2020 حهفت ملیونا بحهوینیت،
لهورا 2 فروكخانه ئاڤا كرن و ب دههان
ئوتوبان ژبو رێخوشكرنێ ههمبهر گهشتیارا
و وهبهرهێنهرا و ب هزارهها ئوتێل
و موتێل ئاڤاكرینه.
ب كورتی (مههاتیر) شیا ژ سالا 1981
تا 2003 وهلاتێ خو ژ كێمترین وهلات
بهرهڤ گوپیتكا وهلاتێن پێشكهفتی
ببهت، پشتی داهاتێ كهسی یێ سالانه
بو 16 هزار دولاران زێده بكهت، و یهدهكێ
دراڤی ژ 3 ملیارا بو 98 ملیار دولارا
زێدهكریه، و قهبارێ هنارتیێن دهرڤه
گههشته 200 ملیار دولارا.
ل سالا 2003 ب حهزا خو بریار دا كو
دهست ژ كارێ خو بهردهت دا بێهنا خو
ڤهدهت، و نهخشهكێ رێكێ و پلانهكا
كاری ب ناڤێ بیست بیست بو یێ ل پشت خو
هێلا.. ئانكو سیمایێ مالیزیا ل سالا
2020 ئهوا دێ بیته چوارهمین هێزا
ئابووری ل ئاسیا پشتی چین و ژابون و
هندێ.
لهورا دێ دیروك ڤی كهسێ موسلمان
توماركهت ئهوێ ههردهم رهخنه ل
سیستهمێ روژئاڤایی دگرت ئهوێ زولمێ
ل وهلاتێن نوو پێگههشتی دكهن، و ل
هیڤیا هاریكاریێن ئهمریكی و ئهوروپی
نهما، تنێ پالپشتی كره خودێ، پاشی
ئیرادا خوه، وراستگوییا خو، و ب
دهست و مێشكێن وهلاتیێن خوه
وهلاتێ خوه دانا ل سهر نهخشێ
جیهانێ، كو خهلك رێزێ لێ بگریت!!
